Interview met Kees de Vlieger
Een katheter, blaasproblemen of een operatie in het bekkengebied: ze kunnen allemaal invloed hebben op jouw omgang met seksualiteit en intimiteit. Poliklinisch specialistisch verpleegkundige Kees de Vlieger ziet dagelijks hoe mensen hiermee worstelen. “Hoe vaker je erover praat, hoe gemakkelijker het wordt.”
Verpleegkundige Kees de Vlieger schrikt gelukkig niet zo snel. Vragen over impotentie, over retrogade ejaculatie – daarover zo meer, vragen over hoe je nu rondom seks slim met je katheter omgaat of over ontlastingsverlies tijdens intieme momenten: hij kan ze allemaal beantwoorden. “Ik heb een vrij open opvoeding gehad en praat gemakkelijk overal over. Maar ik zie dat patiënten het vaak wel wat moeilijker vinden.”
Daarom werkt hij graag mee. Hij pleit voor meer openheid, bij zowel patiënten als zorgprofessionals. Want maar al te vaak spreekt hij patiënten die jaren rondlopen met hun problemen. “Het weegt dan zwaar op hun schouders. Maar zodra ze erover praten, merken ze dat ze niet de enige zijn. Ik had eens een patiënt die zich enorm schaamde voor zelfkatheterisatie. Hij ging al tientallen jaren met dezelfde vriendengroep een weekend weg en had er daar nog nooit over verteld. Toen hij dat wel deed bleek dat een van zijn vrienden hetzelfde probleem had! Daarna voelde hij zich een stuk minder alleen.”
Onderzoek en gesprekken
De Vlieger ziet op de polikliniek mensen die bijvoorbeeld blaaskanker hebben, maar ook mensen die zonder direct aanwijsbare oorzaak functionele problemen hebben en door de huisarts naar het ziekenhuis zijn doorverwezen. “De dokter doet dan het intakegesprek en als dat nodig is doe ik bijvoorbeeld een blaasdrukonderzoek. Ik breng verblijfskatheters in bij mensen of laat ze zien hoe ze zelf een eenmalige katheter kunnen gebruiken.”
Een belangrijk onderdeel van zijn werk vormen ook de gesprekken die hij voert met patiënten. Als het over seksualiteit en intimiteit gaat merkt hij vaak wat schroom. “Ik heb een hoop vaste klanten, dus ik zie het meestal wel als ze ergens mee zitten. Laatst was er een man die last had van retrogade ejaculatie. Dan wordt de blaashals niet voldoende dichtgeknepen, waardoor bij een orgasme het sperma daarnaartoe gaat. De zaadlozing blijft dan uit en later is je urine dan troebel. Als zo iemand hier over vertelt, kan ik goed uitleggen hoe het zit. Want voor zo’n patiënt is de situatie misschien een beetje vreemd, maar voor de dokter en mij niet. Wij kennen alle mogelijke situaties al.”
Praat erover, je bent niet de enige
Poliklinisch specialistisch verpleegkundige
Wpw
Vanuit die ervaring kunnen De Vlieger en zijn collega’s dan ook advies geven. “Mensen met terugkerende blaasontstekingen na het vrijen kunnen baat hebben bij simpele adviezen. Zoals even plassen na de seks.” Lachend: “Een van mijn stagiairs kwam laatste met de afkorting wpw op de proppen, dat bleek te staan voor ‘wippen, plassen, wassen. Bij haar opleiding had ze dat zo geleerd en ik kende ‘m nog niet, maar het is een hartstikke goed advies.”
Laatst nog sprak De Vlieger een patiënt die bang was voor urineverlies en daarom niet meer intiem durfde te zijn. Ze werd heel nerveus van die gedachte en hield elke vorm van intimiteit maar af. Hij vroeg haar of ze niet gewoon even kon uitplassen voordat ze intiem zou zijn. Daar had ze niet eens aan gedacht, maar ze zag wel meteen beren op de weg: of het dan niet minder spontaan zou worden, vroeg ze zich af. De Vlieger. “Ik zei dat als haar partner echt van haar zou houden hij het echt niet erg zou vinden om een minuutje te wachten. Zeker als dat haar zou helpen ontspannen en het alternatief wegduwen is. We worden in films en boeken en series geïndoctrineerd met hoe fantastisch seks zou moeten zijn en hoe vloeiend alles zou moeten verlopen, maar de werkelijkheid ziet er heel anders uit. Ook bij mensen die niet regelmatig naar het ziekenhuis hoeven.”
Praat erover
De praktische adviezen rondom seksualiteit en intimiteit zijn zeer afhankelijk van wat voor aandoening je precies hebt en waar je tegenaan loopt. Maar één advies geldt voor iedereen, benadrukt De Vlieger: praat erover. Met je vrienden, met je partner, met zorgprofessionals. Zoek iemand uit waar je je veilig bij voelt, zo adviseert hij.
“Het is soms eenzaam om patiënt te zijn. Je denkt misschien dat je als enige met bepaalde problemen kampt. Maar als je erover begint bij je zorgprofessional, zul je merken dat die veel vergelijkbare verhalen kent. En vergeet niet: je hebt misschien een blaas- of darmproblemen, maar je hebt heel normale gevoelens. Het is heel logisch dat je daar vragen over hebt.”